Van succes & ego naar zingeving & relaties
Er komt een moment waarop succes zijn glans verliest.
Niet omdat het mislukt is, maar juist omdat het gelukt is.
Je hebt gedaan wat van je werd verwacht.
Je hebt gebouwd, gepresteerd, doorgezet. Diploma’s, werk, inkomen, bezit, status. Misschien een gezin. Alles klopt aan de buitenkant.
En toch verschijnt die vraag: Is dit het nou?
Dat gevoel wordt vaak verkeerd begrepen. Alsof er iets ontbreekt. Alsof je ondankbaar bent. Of zwak. Dat is het niet.
Het is een signaal dat je een fase hebt afgerond.
Het leven bestaat uit twee bergen
Het leven laat zich goed begrijpen via het beeld van twee bergen.
De eerste berg is de klim van het ego.
De vallei is de afdaling van verlies en loslaten.
De tweede berg is de klim van zingeving en verbinding.
Bijna iedereen start op de eerste berg. Dat is logisch. Je moet eerst iets worden, voordat je iets kunt betekenen.
De eerste berg: worden wie je denkt te moeten zijn
De eerste berg draait om opbouw.
Structuur. Zekerheid. Bewijsdrang.
Je leert je plek te veroveren in de wereld via een maatschappelijke checklist:
- Opleiding afronden
- Een goede baan krijgen
- Geld verdienen en vermogen opbouwen
- Een huis kopen
- Statusobjecten verzamelen
- Een reputatie opbouwen
Dit pad wordt aangestuurd door het ego. Niet als iets negatiefs, maar als noodzakelijke motor. Het ego helpt je om te overleven, te concurreren en jezelf neer te zetten.
En dat is goed.
Je móét hier doorheen.
Je moet kracht ontwikkelen. Discipline. Vitaliteit. Financiële slagkracht. Idealiter bereik je de top van deze berg vóór je veertigste. Niet omdat het moet, maar omdat je daarna de energie nodig hebt voor wat volgt.
De leegte op de top
Maar op de top gebeurt iets onverwachts.
De beloning voelt kort.
De rust blijft uit.
De volgende piek lonkt, maar motiveert minder.
Dit is geen fout in het systeem. Dit is het systeem.
De eerste berg kan je alles geven behalve betekenis.
En dan sta je voor een keuze die de meeste mensen niet bewust maken.
De afdaling: verlies, frictie en waarheid
Je kunt vrijwillig afdalen.
Of het leven dwingt je naar beneden.
In de praktijk gebeurt vaak het laatste: burn-out, bore-out, ziekte, relatiebreuk, identiteitscrisis. Niet omdat mensen zwak zijn, maar omdat ze te lang blijven klimmen op een berg die niets nieuws meer oplevert.
De afdaling voelt als falen, maar is in werkelijkheid een overgang.
In deze fase raak je dingen kwijt:
- Zekerheid in werk
- Verbinding in relaties
- Duidelijkheid over wie je bent
- Richting in je leven
Dat voelt leeg. Onveilig. Stil.
Maar juist hier ontstaan de echte vragen.
De vragen die je niet kunt negeren
In de afdaling kun je jezelf niet meer verdoven met prestaties. Dan blijven vragen over die je niet kunt wegwerken:
- Wie ben ik zonder mijn rol en status?
- Waarom doe ik wat ik doe?
- Wat maakt het leven werkelijk de moeite waard?
- Voor wie of wat ben ik verantwoordelijk?
- Welke relaties dragen echt?
Deze vragen vragen geen snelle antwoorden. Ze vragen eerlijkheid. Stilte. Nederigheid.
En vooral: bereidheid om los te laten wie je dacht te moeten zijn.
De tweede berg: leven vanuit betekenis
De tweede berg is geen herhaling van de eerste.
Hij werkt volgens een totaal andere logica.
Waar de eerste berg draait om ik, draait de tweede om wij.
Waar de eerste om winnen gaat, gaat de tweede om bijdragen.
Waar de eerste focust op succes, focust de tweede op zin.
Hier verschuift het centrum van je leven.
Niet langer:
Wat levert het mij op?
Maar:
Wat vraagt het leven van mij?
De vier pijlers van de tweede berg
De tweede berg rust op vier fundamentele pijlers:
1. Familie en intieme relaties
Niet oppervlakkig contact, maar echte nabijheid. Mensen voor wie je blijft, ook als het schuurt.
2. Roeping
Geen baan of hobby, maar datgene wat je niet kunt laten. Iets dat groter is dan jijzelf en discipline vraagt.
3. Filosofie of geloof
Een moreel kompas. Een kader dat richting geeft wanneer het moeilijk wordt. Zonder dit raak je stuurloos.
4. Gemeenschap
Een netwerk van mensen waarmee je waarden deelt. Geen individualisme, maar verantwoordelijkheid voor het geheel.
De tweede berg heeft geen top
Het doel van de tweede berg is niet aankomen.
Het doel is de klim zelf.
Hier ontstaat rust, niet omdat alles makkelijk is, maar omdat je weet waarom je doet wat je doet. Vreugde ontstaat niet uit comfort, maar uit dienstbaarheid en trouw zijn aan je roeping.
Twee bergen, één leven
De eerste berg bouwt kracht.
De tweede berg geeft richting.
Wie de afdaling overslaat, blijft leeg presteren.
Wie de afdaling durft te maken, ontdekt diepte.
Dit is geen spirituele luxe.
Dit is volwassen worden.
Leon Harms | Coach Mental Well-Being
Bron:
Brooks, D. (2019). The Second Mountain: The Quest for a Moral Life. New York: Random House
