Diabetes type 2: van diagnose naar werkbaar gedrag

Er is een pandemie die over Nederland raast. Deze pandemie wordt ook wel diabetes type 2 genoemd. Ruim 1,2 miljoen Nederlanders staan bij de huisarts geregistreerd met deze diagnose. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 3 Nederlanders ooit in zijn leven type 2 diabetes krijgt.

Opvallend is dat de diagnoseleeftijd aan het dalen is. Het RIVM verwacht ook een toename van bijna 200.000 mensen die de diagnose gaan krijgen in 2040. Dat zou betekenen dat in 2040 ruim 1,33 miljoen Nederlanders gediagnosticeerd zijn met diabetes type 2. Dit betreffen echter de verwachtingen van het RIVM — het zou zomaar eens erger kunnen uitvallen als de ontwikkeling van het steeds meer nuttigen van bewerkt en suikerrijk voedsel blijft doorzetten.

Maar diabetes type 2, wat is het daadwerkelijk en wat kunnen wij als individu veranderen in ons gedrag om meer stabiliteit in onze bloedsuikerspiegel te ervaren waardoor we mogelijk deze ziekte zouden kunnen ontwijken? Dat gaan we hieronder samen onderzoeken.

Wat is diabetes?

Mensen die zijn gediagnosticeerd met diabetes type 2 hebben structureel te hoge glucosespiegels, in de volksmond ook wel bloedsuiker. Wanneer hier niets aan gedaan wordt, kunnen allerlei klachten ontstaan zoals dorst, veel plassen en erger. Dit zijn de beginsymptomen. Diabetespatiënten hebben een veel groter risico op hart- en vaatziekten, kanker, alzheimer en andere vormen van dementie.

Volgens de standaard richtlijnen van het NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap) wordt diabetes vastgesteld middels een HbA1c-bloedwaardentest. Hierbij zijn de volgende grenzen bepaald:

• Normaal: lager dan 42 mmol/mol (lager dan 6,0%)
• Prediabetes / verhoogd risico: 42 tot 48 mmol/mol (6,0 tot 6,4%)
• Diabetes (diagnose): 48 mmol/mol of hoger (6,5% of hoger)

De HbA1c-bloedwaardentest meet jouw gemiddelde bloedsuikergehalte van de afgelopen 2-3 maanden. Wanneer jij dus 42 mmol/mol prikt, ben je officieel prediabeet, en wanneer je 48 mmol/mol prikt, ben je officieel gediagnosticeerd met diabetes type 2.

Insulineresistentie: de ontbrekende schakel

In mijn optiek mist er een fundamenteel begrip in dit hele verhaal: het hormoon insuline, en de bijbehorende insulinespiegels in het lichaam. Insuline is een hormoon dat we van nature aanmaken in ons lichaam (behalve bij type 1 diabetes). Net als de meeste hormonen is insuline een eiwit dat in één deel van het lichaam wordt gemaakt, via het bloed door ons hele lichaam stroomt en dit zo beïnvloedt. In het geval van insuline wordt het gemaakt in de alvleesklier, een klein orgaan onder de maag. De bekendste rol van insuline is het reguleren van onze bloedsuikerspiegel.

Als we voedsel eten dat de bloedsuikerspiegel verhoogt, geeft de alvleesklier insuline af, die vervolgens ‘de deuren opent’ om glucose vanuit het bloed naar verschillende delen van het lichaam te transporteren, zoals de hersenen, het hart, de spieren en het vetweefsel.

Het sluipende probleem: dat opschroeven van insuline merk je nergens aan. Je bloedsuiker (en dus je HbA1c) blijft gewoon normaal, want die extra insuline houdt hem nog netjes stabiel. Pas als de alvleesklier het na jaren, soms tien jaar of langer, niet meer bijbeent, schiet de bloedsuiker omhoog en krijg je de diagnose diabetes type 2. Op dat moment is het probleem dus al heel lang aan de gang — je ziet alleen pas de laatste stap.

Als we het dan hebben over insulineresistentie, kunnen we dat heel eenvoudig redeneren. Het is een verminderde reactie van het lichaam op het hormoon insuline, wat veroorzaakt wordt door vele factoren — hierover later meer in een andere blog. Naarmate steeds meer cellen insulineresistent worden, wordt het hele lichaam insulineresistent. Het gevolg: glucose kan vanuit het bloed niet meer worden opgenomen, waardoor de bloedsuikerspiegel op een hoger niveau blijft.

Het echte probleem is dus eigenlijk niet de diagnose diabetes type 2. Het is een gevolg van te hoge insulinespiegels in jouw lichaam, omdat de reactie van jouw cellen op dit hormoon steeds zwakker wordt.

Het probleem met de Nederlandse zorg: de huisarts meet alleen bloedsuiker en HbA1c. Dat is dus precies het signaal dat pas verandert als het al bijna te laat is. Insuline zelf wordt niet standaard geprikt. Terwijl als we dit nou in een vroeg stadium gaan prikken, kunnen we op tijd gewaarschuwd worden en met onze leefstijl aan de slag gaan.

Benieuwd waarom gedrag hier de hefboom is? Lees Gedrag is de oplossing, niet je wilskracht.

De behandeling

Wanneer mensen in Nederland zijn gediagnosticeerd, worden ze veelal doorgestuurd naar een diëtist, in combinatie met medicatie om het bloedglucoseniveau weer omlaag te brengen. De praktijk laat echter zien dat dit vaak dweilen met de kraan open is. Medicatie is iets waar veel patiënten niet meer vanaf komen, en diëtisten schrijven regelmatig een voedingspatroon voor dat haaks staat op hoe het lichaam daadwerkelijk werkt. In het Zorgboek Diabetes type 2 wordt onder meer het volgende advies gegeven:

• Vervang producten met verzadigde vetten zoveel mogelijk door producten met onverzadigde vetten, zoals:
• Zonnebloemolie, margarine & halvarine
• Omega-3-vetten, zoals vette vis

Olijfolie valt hier uiteraard ook onder — een enorm gezond product. Toch hoeven verzadigde vetten niet per definitie ongezond te zijn. Ze staan er inderdaad om bekend dat ze kunnen hechten aan jouw bloedvaatwand en daardoor ontstekingen en verstoppingen kunnen veroorzaken. Alleen is de voorwaarde hiervoor wel dat dit wordt gecombineerd met een koolhydraatrijk diëet. Koolhydraten (suiker) zorgen ervoor dat je bloed plakkeriger wordt en daardoor eenvoudiger aan jouw bloedvaatwand blijft vastplakken. Wanneer jij ervoor kiest om vet- en eiwitrijk te eten, is dit dus niet het geval. Daarnaast staat omega-3 erom bekend dat het verzadigd vet helpt op te lossen, wat maakt dat deze twee een ideale combinatie zijn.

Eten en leven zoals moeder natuur dat ooit heeft bedacht

Je weet nu wat diabetes type 2 is, hoe het wordt gemeten en wat eigenlijk mist in Nederland om het vroegtijdig te kunnen signaleren en aan te pakken. Er zijn nog talloze onderwerpen die aan bod komen als we het hebben over diabetes, zoals:

• Wandelen
• Krachttraining
• Non-toxic living
• Etc.

Ik ben geen diëtist of een wonderdokter. Ik ben Orthomoleculair Adviseur, wat maakt dat ik op een natuurlijke wijze kijk naar klachten en deze ook op natuurlijke wijze benader middels jouw gedrag in het dagelijks leven. Heb jij diabetes type 2, ken jij iemand, of heb je andere gezondheidsklachten? Wacht dan niet te lang. Het is in veel gevallen mogelijk om medicatievrij te leven door weer te gaan leven zoals moeder natuur dat ooit heeft bedacht.

Heb je twijfels, verander eens je perspectief.

Wat als het je wel lukt?

Leon Harms | Coach Harms Mental Well-Being

---

Bronnen

• NHG — Gedeeltelijk herziene NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2
• Staat van Volksgezondheid en Zorg / Nivel — Diabetes mellitus: aantal patiënten bekend bij de huisarts
• VZinfo.nl (RIVM) — Diabetes mellitus — cijfers en context
• Nivel — Diabetes mellitus in Nederland: incidentie, prevalentie en prognose tot 2040
• Superpower Health — Fasting insulin: the longevity marker your doctor probably isn’t ordering
• Superpower Health — HOMA-IR: berekening en referentiewaarden

Aanbevolen boeken

• Leef Langer — Peter Attia (met Bill Gifford), de Nederlandse uitgave van Outlive: The Science and Art of Longevity
• Why We Get Sick — Benjamin Bikman, The Hidden Epidemic at the Root of Most Chronic Disease—and How to Fight It (BenBella Books, 2020)
• Zorgboek Diabetes type 2 — redactie H. van Duijn & S. Kollaard, Stichting September (ISBN 978-90-8648-277-1)